Godło logo_przedszkola_2_

 

 

O nas
Archiwum
CELE ZAJĘĆ LOGOPEDYCZNYCH

Celem zajęć logopedycznych realizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest:

- stymulowanie prawidłowego rozwoju językowego dzieci,

- wykrywanie i usuwanie wad wymowy,

- kształtowanie prawidłowej mowy poprzez korygowanie zaburzeń,

- doskonalenie mowy już ukształtowanej,

- wdrażanie do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku

  ćwiczeń - automatyzacja wymowy w mowie spontanicznej.

 

Terapia logopedyczna obejmuje działania zmierzające do usunięcia wszelkich zakłóceń procesu

porozumiewania się i składa się z trzech podstawowych etapów:

- przygotowania aparatu mowy,

- wywołania prawidłowego wzorca artykulacyjnego danej głoski,

- utrwalenia tego wzorca w ciągu mownym.

Podczas zajęć realizowane są:

a) ćwiczenia oddechowe mające na celu wyrabianie oddechu dla mowy, wydłużanie fazy

    wydechowej, ćwiczenia ekonomicznego zużywania powietrza i umiejętności synchronizowania

    pauz oddechowych,

b) ćwiczenia doskonalące emisję głosu, intonację,

c) ćwiczenia narządów artykulacyjnych - usprawnianie właściwego funkcjonowania narządów

    mowy: języka, warg, podniebienia miękkiego, żuchwy,

d) ćwiczenia stymulujące rozwój słuchu fonematycznego - usprawnianie odbioru bodźców

    akustycznych, rozpoznawanie wrażeń słuchowych, ćwiczenia poczucia rytmu, rozróżnianie

    głosek dobrze i źle wypowiedzianych,

e) ćwiczenia i zabawy z muzyką – logorytmika,

f) ćwiczenia rozwijające słownik czynny i bierny,

g) ćwiczenia właściwe z zakresu korekcji wad wymowy:

    - wywołanie głoski w izolacji,

    - utrwalanie głoski korygowanej w sylabach otwartych i zamkniętych,

    - utrwalanie głoski korygowanej w logotomach,

    - utrwalanie głoski korygowanej w wyrazach w nagłosie, śródgłosie i wygłosie,

    - utrwalanie głoski korygowanej w zdaniach,

    - automatyzacja poprawnej wymowy w mowie spontanicznej, opowiadanie ilustracji, historyjek

      obrazkowych, rozmowy kierowane.

KONSULTACJE Z LOGOPEDĄ

Jeżeli macie Państwo jakieś zapytania, proszę przesyłać je na adres mailowy: wrejmak@przedszkole,naleczow.pl

 

ĆWICZYMY GŁOSKI SZEREGU SZUMIĄCEGO: SZ, Ż, CZ, DŻ

1. Wykonuj kilka razy dziennie ćwiczenia wstępne przygotowujące do wymowy głosek: sz, ż, cz, dż:

    a) ćwiczenia oddechowe:

        -„tańczący płomyk"- dmuchamy na płomień świecy w taki sposób, aby nie zgasł, lecz tańczył na boki

        - dmuchamy przez słomkę, robimy bańki mydlane

        - dmuchamy na waciki, piłeczki pingpongowe itp.

    b) ćwiczenia języka (wykonujemy przy szeroko otwartych ustach i widocznych zębach):

        - przesuwamy język w kąciki ust

        - oblizujemy górną wargę (język wąski, wydłużony)

        - unosimy język do góry w kierunku nosa

        - „myjemy" językiem górne zęby (powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną)

        - „liczymy" językiem górne zęby

        - „uparty osiołek"- wypychamy językiem zęby górne

        - język „zagląda do gardła"

    c) ćwiczenia warg:

       - cmokamy

       - robimy tzw.„ryjek" - wargi ściągnięte, wysunięte do przodu

       - wysuwamy wargi do przodu, zęby są widoczne, a wargi zaokrąglone. 

    Polecam skorzystanie z filmu "Ćwiczenia języka - do głosek szumiących"

    https://www.youtube.com/watch?v=M5jS-feVopU

2. Ćwiczenia słuchu fonematycznego:

    Klaśnij w ręce, gdy usłyszysz sz  (dorosły czyta kolejno wyrazy)

    - szafa   sala   szop   sok   szopa   solniczka   sad    szabla

    - szyja   syn   szeroki   serek   sen   szew   supeł   szuflada

    - synek   szynka   sól   szufelka   szampon   sanki.

3. Przygotowanie do wywołania głoski sz:

    - wymowa a-l , l-a

    - sylaby: la la , la lo , lo , lo le ,le , le 

    - układ narządów artykulacyjnych przy wymowie głoski sz:

       język dotyka górnych dziąseł, zęby zbliżone, usta zaokrąglone

    - naśladuj szum wiatru: szszsz.

    Polecam obejrzenie filmu "Jak mówimy głoskę sz?"

    Znajdziecie tam schematy ułożenia: języka, warg i zębów.

    https://www.youtube.com/watch?v=rx1qiCo-VAs

    Możesz też poćwiczyć z historyjką logopedyczną, np. O koniku Wędrowniczku.

    Wykonuj ćwiczenia zapisane w nawiasach.

    Konik Wędrowniczek wybrał się na spacer (kląskanie językiem), poszedł na polanę,

    gdzie pasły się krowy (mu, mu..) i owce (bee, bee...).

    Tuż obok po stawie pływały trzy żółte kaczuszki (kwa, kwa...), nagle zawiał silny wiatr (sz, sz...). 

    Konik szybko uciekł na podwórko (kląskanie), gdzie chodziły kurki (ko, ko...) i koguty (kukuryku),

    nagle zawiał silny wiatr (sz, sz...). Konik się wystraszył, ominął psa w budzie (hau, hau),

    skoczył przez jedną przeszkodę (1x hop), potem przez dwie (2x hop), a na koniec przez trzy (3x hop)

    i zmęczony odpoczywał pod drzewem (sapanie).

    Na drzewie siedziała sowa (uhu, uhu), a pod krzakiem leżał wąż (sss...), nagle zawiał silny wiatr (sz, sz...).

    Konik szybko pobiegł do stajni (kląskanie), tam zmęczony położył się na sianie, ziewnął trzy razy

    i głęboko zasnął (chrapanie). A wiatr wiał, wiał... (sz, sz...).

4. Jeżeli potrafisz już poprawnie wypowiedzieć głoskę s, możesz przejść do kolejnego etapu.

    Powtarzaj sylaby z głoską sz:

    szy, sze, szo, szu, sza

    asza, aszo, asze, aszu, aszy

    osza, oszo, osze, oszu, oszy

    esza, eszo, esze, eszu, eszy

    usza, uszo, usze, uszu, uszy

    ysza, yszo, ysze, yszu, yszy

    ysz, esz, osz, usz, asz.

5. Jeżeli wymowa sylab nie sprawia Ci trudności, możesz powtarzać słowa z głoską sz.

    a) Głoska sz na początku:

        SZUFLADA

        SZACHY

        SZAFA

        SZATNIA

        SZALIK

        SZELKI

        SZOPA

        SZYJA

        SZYBA

        SZYNY

        SZABLA

        SZKLANKA

        SZPILKI

    b) Głoska sz w środku:

        KIESZEŃ

        WIESZAK

        USZY

        KOSZULA

        MASZYNA

        PODUSZKA

        KASZTAN

        KOSZYK

        NASZYJNIK

        WIESZAK

    c) Głoska sz na końcu:

        MYSZ

        KOSZ

        KAPELUSZ

        MATEUSZ

        GROSZ

        JANUSZ

        AFISZ

        KALOSZ

    Więcej ćwiczeń znajdziecie w filmiku:

    https://www.youtube.com/watch?v=zJksaLjSy4M

    "Roześmiana Logopedia - SZ jak szlachetny szejk - Nauka to zabawa!"

6. W kolejnym etapie uczymy się poprawnie wypowiadać połączenia wyrazów, np:

    SZKOLNA SZATNIA

    SZARA MYSZKA

    SZKLANY KLOSZ

    BLASZANA PUSZKA

    PUSZYSTY SZALIK

    OSZRONIONA SZYBA

    KOSZULA SZYMONA

    SZAMPON SZYMONA

    KALOSZE MATEUSZA

    SZALIK JANUSZA

    FARTUSZEK AGNIESZKI

    KAPELUSZ AGNIESZKI

7. Dalszym etapem jest powtarzanie zdań, np.

    SZYMON SZUKA SZALIKA.

    TOMASZ IDZIE DO SZKOŁY.

    MAMA SZYJE NA MASZYNIE.

    JANUSZ TO PIEKARZ.

    BARTOSZ TO KUCHARZ.

    TATA POSZUKUJE KOSZYKA.

    MYSZ MA MAŁE USZY.

    JA NOSZĘ KALOSZE.

    NA WIESZAKU WISI KAPELUSZ.

    W SZAFIE AGNIESZKI WISI SZALIK.

    MAMA WYMIATA KURZ SPOD SZAFY.

    TOMASZ MA KASZTANY W KOSZYKU.

    ANIA MA W SZUFLADZIE MUSZELKĘ.

8. Dla utrwalenia głoski sz, powtarzaj wierszyki, np.

    Mała myszka poszła

    na spacer po ogromnym domu.
    Było w nim wiele pokoi.
    W jednym z pokoi stała stara szafa.
    Myszka weszła do szafy
    Panował tam straszny mrok.
    Szybko jednak zobaczyła, kto mieszka w szafie.
    Były tam wieszaki z koszulami.
    Na dole w szafie myszka zobaczyła kolorowe szaliki.
    Na jednym wieszaku był szary płaszcz.
    Płaszcz miał wielkie kieszenie.
    Myszka zamieszkała w lewej kieszeni płaszcza.
    I mieszkała tam całe lato.

    Inne wiersze znajdziecie tutaj:

       https://www.youtube.com/watch?v=6S0ot9-zHyg

               "Szły raz myszy - Dorota Gellner - Roześmiana Logopedia poleca wiersze polskich poetów".

       https://www.youtube.com/watch?v=pHTcdBzrREc

               "Kapelusz - Wanda Chotomska - Roześmiana Logopedia poleca wiersze polskich poetów"

       https://www.youtube.com/watch?v=k5MJJ5pJ794

               "Poskacz – Jan Sztaudynger – Roześmiana Logopedia poleca wiersze polskich poetów"

 

Zwykle podczas ćwiczenia głoski sz pozostałe głoski szeregu szumiącego, czyli: ż, cz, dż pojawiają się

automatycznie.

Do ich utrwalenia polecam filmiki:

- https://www.youtube.com/watch?v=C0-TDC7bnKk

  "Językołamacze - Ćwiczenie prawidłowej wymowy Ż"

- https://www.youtube.com/watch?v=PvBOV-UWCOg

  "Roześmiana Logopedia - wymowa "RZ" i "Ż" - Nauka to zabawa!"

- https://www.youtube.com/watch?v=p4YzOMANtHw&feature=youtu.be

  "Głoska cz - pełny zestaw ćwiczeń"

https://www.youtube.com/watch?v=gCyXm4WpE_w&t=9s

  "SKUTECZNA LOGOPEDIA ćwiczenia w domu: głoska "CZ" ROZEŚMIANA LOGOPEDIA:

    BEZ NUDY!"

- https://www.youtube.com/watch?v=U2pIuuD4vsg

  "Roześmiana Logopedia - CZ jak słodycze - wyraźna wymowa - Nauka to zabawa!"

- https://www.youtube.com/watch?v=bCJgqnAWyxI

  "Utrwalanie SZ, Ż, CZ,DŻ - ćwiczenia logopedyczne"
  (ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia ciała i języka, utrwalanie głosek, ćwiczenia słuchu fonematycznego)

- https://www.youtube.com/watch?v=Z6tYsSFYPCk

  "Szereg szumiący głoska dż"

- https://www.youtube.com/watch?v=2MFFXt6Bdxo

  "Roześmiana Logopedia - “DŻ” jak dżungla - Nauka to zabawa!"

opis dokumentutypdata

Wiersz "Kaczka" - utrwalanie głoski cz

(tekst z obrazkami)

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
481 kB

Obrazki do nazywania, zawierające głoski szeregu szumiącego

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
466 kB

Wiersz "Szafa" do utrwalania głoski sz

(tekst z obrazkami)

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
167 kB

Szymek pakuje walizkę - obrazek 1

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
112 kB

Szymek pakuje walizkę - obrazek 2

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
139 kB

Gra planszowa utrwalająca wyrazy zawierające głoskę sz

pdf09-06-2020[ Pobierz ]
1 130 kB

Ubierz Szymona

pdf09-06-2020[ Pobierz ]
18 kB

Kolorowanka "Agnieszka" (do utrwalania głoski sz)

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
32 kB

Gra planszowa utrwalająca głoskę "ż"

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
174 kB

Ćwiczenia artykulacyjne przygotowujące do wymowy głosek szeregu szumiącego

- cz. 1

pdf09-06-2020[ Pobierz ]
30 kB

Ćwiczenia artykulacyjne przygotowujące do wymowy głosek szeregu szumiącego

- cz. 2

pdf09-06-2020[ Pobierz ]
46 kB

Szum morza - głoska sz  w izolacji 

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
149 kB

Labirynt z głoską 

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
58 kB

Odszukaj różnice na obrazkach - głoska cz w wyrazach

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
45 kB
ĆWICZYMY GŁOSKI SZEREGU SYCZĄCEGO: S, Z, C, DZ

1. Wykonuj kilka razy dziennie ćwiczenia wstępne przygotowujące do wymowy głosek: s, z, c, dz:

    Uwaga! Jeżeli dziecko ma wymowę międzyzębową, tzn. podczas mówienia język wychodzi poza usta, 

    wysuwa się przez szczelinę między górnymi a dolnymi zębami (jest to bardzo widoczne)

   - nie wykonujemy ćwiczeń, podczas, których wysuwamy język poza jamę ustną.

2. Zbliż zęby (nie zaciskaj ich), ułóż wargi jak do uśmiechu.

    Język połóż na dnie jamy ustnej - za dolnymi zębami, czubek języka dotyka zębów.

    Jeśli dziecko ma problemy z wykonaniem tego ćwiczenia, to możemy je ułatwić:

    zróbmy supeł z nitki dentystycznej i wsuńmy go pomiędzy dolne jedynki, polećmy dziecku,

    aby dotykało supełka czubkiem języka.

    Następnie polecamy mocno rozciągnąć wargi, jak przy szerokim uśmiechu lub wypowiadaniu

    samogłoski "i", zwracamy uwagę, aby zęby były lekko złączone.

   Sycz jak wąż - długie wypowiadanie: ssssssssssssss

    Pomoże Ci filmik:

   https://www.youtube.com/watch?v=JK98N3n_Yjo

    (Pomoce logopedyczne - wywołanie głoski "s")

 3. Jeżeli potrafisz już poprawnie wypowiedzieć głoskę s, możesz przejść do kolejnego etapu.

     Powtarzaj sylaby z głoską s:

     sy,  se,  so,  su,  sa

     asa, aso, ase, asu, asy

    osa, oso, ose, osu, osy

    esa, eso, ese, esu, osu

    usa, uso, use, usu, usy

    ysa, yso, yse, ysu, ysy

     ys,  es,  os,  us, as.

4. Jeżeli wymowa sylab nie sprawia Ci trudności, możesz powtarzać słowa z głoską s.

    a) Głoska s na początku:

        Powtarzaj słowa:

        SUKIENKA

        SUM

        SUWAK

        SÓL

        SYN

        SOK

        SOPEL

        SOWA

        SAMOCHÓD

        SAMOLOT

        SALA

        SANKI

        SAŁATA

        SANDAŁY

        SEN

        SKAKANKA

        SMOK

        SCHODY

        STOPA

        SPODNIE

    Możesz narysować obrazki i zrobić książeczkę z obrazkami, których nazwa zaczyna się na głoskę s.

    b) Głoska w środku:

        Połącz rymujące się słowa, możesz narysować obrazki:

        OSA                   KAPUSTA

        LASKA              MROWISKO

        USTA                 MASKA

        OGNISKO         KOSA

         Inne słowa: 

        masa, kasa, klasa, pasek, basen, kiełbasa, fasola, osoba, asfalt, blask, posada, nosek, piosenka, włosy,

        busola, fusy, wesele, wysypka, pisanka, wąsy, mięso, deska, miska, pisklę, masło, wiosło, wiosna,

        zaspa, ospa, list, naparstek, beksa, balsam, taksówka, majster, piasek, kasa, pasek, basen, osada,

        fusy, wesele, deser, wosk, list, kiosk, opaska, most, pasta, usta, chustka, kapusta.

       Dla starszych dzieci:

       Rozwiąż rebusy, narysuj obrazki, które są ich rozwiązaniem:

       100 KROTKA

       LI 100 PAD

       PRO 100 KĄT

       MIA 100

       100 PIEŃ

       RAJ 100 PY

   c) Głoska s na końcu:

       Powtarzaj słowa, możesz narysować obrazki:

       NOS

       ATLAS

       MINUS

       TYGRYS

       PAS

       KĘS

       DŁUGOPIS

       LAS

       LIS

       AUTOBUS

       ANANAS

       GLOBUS

       KAKTUS

       KŁOS

       WŁOS

       PIES

       NAPIS

       KOS

      KLEKS  

    Pomysły na zabawy znajdziecie w filmie: 

    https://www.youtube.com/watch?v=3yJ25quNYo0

5. Jeżeli prawidłowo wypowiadasz słowa zawierające głoskę s, możesz powtarzać połączenia

    wyrazowe:

    SELEDYNOWA SUKIENKA

    SALON SAMOCHODOWY

    SENNA SOWA

    SŁONA SAŁATKA

    SŁODKI SEREK

    SPORTOWE SPODNIE

    SMUTNY SUSEŁ

    SKLEPOWA KASA

    NIEBIESKI RYSUNEK

    WYSŁANY LIST

    BOSA STOPA

    DESKA DO PRASOWANIA

    KAPUSTA NA BIGOS

    WESOŁY PIESEK

    NIEBIESKI DŁUGOPIS

    SMUTNY STEFAN

    SPOKOJNY SEN

    SAMOCHÓD OSOBOWY

    DOSKONAŁY SŁUCH

    WYSOKIE SCHODY

    PUSTA SALA

    WIOSENNA SAŁATKA

6. Dalszym etapem jest powtarzanie zdań, np.

    TO JEST DUŻY STÓŁ, A TO SĄ MAŁE SANKI.

    TO JEST SPOKOJNY PIES.

    WIOSNĄ W LESIE ROSNĄ SASANKI.

    SYLWIA MA SUKIENKĘ W PASKI.

    MAMA WYSŁAŁA SŁAWKA DO SKLEPU.

    SAMOLOT STARTUJE Z LOTNISKA.

    SEBASTIAN DOSTAŁ NIEBIESKI SAMOCHÓD.

    SŁAWEK MA POPSUTY SUWAK W SPODNIACH.

    NA STOLE SĄ: NOTES, ATLAS I NIEBIESKI DŁUGOPIS.

    SOSNOWY LAS JEST SCHRONIENIEM SAREN, SÓW I BORSUKÓW.

    SABINA MÓWI: STEFAN, SPRÓBUJ MOJEGO SERNIKA Z ANANASAMI.

7. Dla utrwalenia głoski s, powtarzaj wierszyki:

    LIS

    LIS DO LISKA LIST NAPISAŁ

    NA LISTKU KALINY,

    DROGI LISKU W TĄ SOBOTĘ

    SĄ ME IMIENINY.

    Inne wiersze:

    https://www.youtube.com/watch?v=AwFlodSJNbM

    (Smok - Jak Brzechwa - Roześmiana Logopedia poleca wiersze polskich poetów)

   https://www.youtube.com/watch?v=rbR3-aGP1iA

    (Słoń w sklepie z porcelaną - Tadeusz Śliwiak - Roześmiana Logopedia poleca wiersze

    polskich poetów)

 

Zwykle podczas ćwiczenia głoski s pozostałe głoski szeregu syczącego, czyli: z, c, dz pojawiają się

automatycznie.

Do ich utrwalenia polecam filmiki:

 

https://www.youtube.com/watch?v=7q3yurPTfYI

"DOMOWA LOGOPEDIA" głoska "Z"

https://www.youtube.com/watch?v=Q8rrKuGa64I

Roześmiana Logopedia - Z jak zabawna zebra - Nauka to zabawa!

https://www.youtube.com/watch?v=rxPTN7gbqW8

C jak cukierki - Roześmiana Logopedia - wyraźna wymowa - Nauka to zabawa!

https://www.youtube.com/watch?v=Te8WQ2_2aE4

Roześmiana Logopedia - "DZ" jak pieniądze - Nauka to zabawa!

https://www.youtube.com/watch?v=IFqAi_9XgX0

Roześmiana Logopedia - "DZ" jak kukurydza - Nauka to zabawa!

https://www.youtube.com/watch?v=NSXV2rXtrSM

Roześmiana Logopedia - "DZ" jak zardzewiałe rydze - Nauka to zabawa!

opis dokumentutypdata

Ćwiczenia oddechowe oraz motoryki narządów artykulacyjnych - ćwiczenia wstępne

pdf05-06-2020[ Pobierz ]
265 kB

Sylwia pakuje walizkę - obrazek 1

jpg05-06-2020[ Pobierz ]
120 kB

Sylwia pakuje walizkę - obrazek 2

jpg05-06-2020[ Pobierz ]
144 kB

Gra planszowa nr 1

pdf05-06-2020[ Pobierz ]
1 132 kB

Gra planszowa nr 2

doc05-06-2020[ Pobierz ]
467 kB

Ubierz Sabinę

pdf09-06-2020[ Pobierz ]
18 kB

Gra utrwalająca wyrazy z głoską z

jpg09-06-2020[ Pobierz ]
64 kB
ĆWICZENIA SŁUCHOWE

Celem ćwiczeń słuchowych jest usprawnianie percepcji słuchowej, kształcenie wrażliwości

na dźwięki, kształtowanie i rozwijanie umiejętności odbierania,

rozpoznawania oraz naśladowania odgłosów z otoczenia.

 

Polecam filmy:

 

1. "Zwierzęta dla dzieci na wsi - Odgłosy zwierząt"

     https://www.youtube.com/watch?v=qQtJP40a1Iw

     (polecane dla dzieci młodszych)

2. Zagadki „Co słychać w domu?” 

    https://www.youtube.com/watch?v=d0HYSGTVOOk

3. Zagadki "Co to za odgłos?"

    https://www.youtube.com/watch?v=jgFNvlZGAEc

4. Zagadki dźwiękowe

    https://www.youtube.com/watch?v=eVPhhfQ9Xuc&t=34s

5. Odgłosy natury

    https://www.youtube.com/watch?v=JwbMnvfN2y8

6. Zabawy na rozróżnianie dźwięków wysokich i niskich

    https://www.youtube.com/watch?v=4YFmTNqTfsU&t=1s

ĆWICZENIA ODDECHOWE ORAZ MOTORYKI NARZĄDÓW ARTYKULACYJNYCH

   Celem ćwiczeń oddechowych jest pogłębienie oddechu, wzmocnienie mięśni oddechowych,

wydłużenie fazy wydechowej, uczenie prawidłowego gospodarowania oddechem

w czasie mówienia.

Ćwiczenia artykulacyjne poprawiają sprawność języka, policzków, warg, żuchwy, podniebienia,

czyli wszystkich narządów służących do poprawnej wymowy.

 

Propozycje ćwiczeń oddechowych:

https://www.youtube.com/watch?v=zA85oayoC2Q 

 

Ćwiczenia motoryki narządów artykulacyjnych:

https://www.youtube.com/watch?v=4D56tKfhbcg

 

Ćwiczenia oddechowe oraz motoryki narządów artykulacyjnych:

https://www.youtube.com/watch?v=Lod1r88h61I

opis dokumentutypdata

Zabawy oddechowe oraz artykulacyjne z kostką do gry

jpg04-06-2020[ Pobierz ]
85 kB

Naśladuj ćwiczenia, które wykonuje chłopiec na obrazku

JPG04-06-2020[ Pobierz ]
31 kB

Wykonaj ćwiczenia oddechowe pokazane na obrazkach

jpg04-06-2020[ Pobierz ]
80 kB
ZABAWY LOGOPEDYCZNE Z GŁOSKĄ S - JAK PIESEK CHCIAŁ NAUCZYĆ SIĘ SYCZEĆ

1. Posłuchaj wiersza B. Galas "O piesku, który chciał syczeć"

    Przyszedł piesek do przedszkola.

    - On nie syczy – mówi Ola.

    Piesek zmartwił się tym zdaniem. Muszę syczeć! Mam zadanie.

    Kto syczenia mnie nauczy.

    Kotek – nie, bo kotek miauczy.

    Baran beczy, krowa muczy.

    Kto więc syczeć mnie nauczy?

    Rzekła w końcu mądra sowa:

    - Tu potrzebne dobre słowa.

    Dobre słowa, dobre rady, syczą węże, syczą gady.

    Wąż uśmiechnął się i syknął:

    - Piesssku wolałbym byś szczeknął.

    Ssskoro sssyczeć chcesz koniecznie,

    zzzacznę uczyć cię ssskutecznie.

    (Wiersz z kolorowanką znajdziecie w załączniku nr 1)

2. Ćwiczenia oddechowe. Do zabawy potrzebne będzie piórko,

    można je zastąpić fragmentem jednej warstwy chusteczki higienicznej.

    - Zdmuchnij piórko z brody, zdmuchnij piórko z nosa.

    Należy zwrócić uwagę na kierowanie strumienia wydychanego powietrza

    na wskazaną część twarzy.

3. Ćwiczenia sprawności narządów mowy.

   Najlepiej wykonać je przed lustrem.

   Kto potrafi tak, jak ja:

   - Uśmiech - dzióbek (rozciąganie oraz zwężanie warg)

   - Grot - łopata (wydłużanie języka „do grotu” - czubek języka wąski

     i rozpłaszczanie „do łopaty” - język szeroki).

4. Zabawy z głoską s.

    a) "Wąż uczy pieska syczeć"

        Układamy czubek języka za dolnymi zębami, język leży płasko, zbliżamy zęby,

        wargi są rozciągnięte jak do uśmiechu.

        Podczas tego ćwiczenia pilnujemy, by język nie wychodził z buzi, tylko był za zębami.

        Załącznik nr 2

       To ćwiczenie szczególnie jest ważne dla dzieci z wymową międzyzębową,

       które podczas artykulacji wsuwają język między zęby

       - należy je sytematycznie powtarzać przed lustrem, by dziecko widziało,

       jak należy układać język.

       Wymawiamy dźwięk ssssssssss.

       Pomoże nam w tym obrazek : załącznik nr 3

       Rysuj palcem po drodze, którą ma przejść wąż i wymawiaj dźwięk ssssssssss.

       Możesz wydrukować obrazek, łączyć kreski kredką przy jednoczesnym

       mówieniu sssssssss.

   b) "Syczące sylaby"

       Powtarzamy sylaby: SO, SA, SE, SU, SY.

       Przy pierwszych powtórzeniach wydłużamy dźwięk głoski s, czyli: ssso, sssa, itd.

       Spójrz na załącznik nr 4

5. Jeżeli nauczyłeś się już syczeć i potrafisz wypowiadać sylaby, spróbuj nazwać 

    obrazki, których nazwy zaczynają się głoską s.

    Załącznik nr 5

 

 W załącznikach wykorzystano zasoby scholaris

 

opis dokumentutypdata

Załącznik nr 1 Wiersz z obrazkami

pps22-04-2020[ Pobierz ]
664 kB

Załącznik nr 2 Ułożenie narządów artykulacyjnych

pps22-04-2020[ Pobierz ]
865 kB

Załącznik nr 3 Rysuj i powtarzaj ssssssss

pdf22-04-2020[ Pobierz ]
158 kB

Załącznik nr 4 Sylaby

jpg22-04-2020[ Pobierz ]
455 kB

Załącznik nr 5 Obrazki z głoską s na początku

pps22-04-2020[ Pobierz ]
613 kB
ZABAWY LOGOPEDYCZNE "MYSZKA I JEJ PRZYJACIELE"

Nazwy zwierząt zawierające głoski szumiące: sz, ż.

 

1. Które zwierzęta Myszka nazwała swoimi przyjaciółmi?

    Obejrzyj razem z rodzicami prezentację "Spotkanie na polanie", powtarzaj fragmenty tekstu za rodzicem.

   (Pokaz slajdów "Spotkanie na polanie")

2. Ćwiczenia oddechowe.

    Wytnij szablony żółwia i żaby. Połóż je na stole. Dmuchaj w taki sposób, aby powoli przesuwać żółwia

    do przodu (równomiernie) oraz tak, by sprawić, aby papierowa żaba „skakała” (dynamiczne, krótkie

    wydychanie powietrza).

    (Wycięte z papieru szablony żółwia i żaby)

3. Ćwiczenia sprawności narządów mowy.

   - Idzie żółw: wolne przeciskanie języka przez zęby, wysuwając go jak najdalej do przodu.

   - Skacze żabka: dynamiczne kląskanie językiem.

   - Tupie jeżyk: dynamiczne klaskanie wargami na sylabach: pa pa pa po po po pu pu pu pe pe pe py py py.

   Najlepiej wykonywać te ćwiczenia przed lustrem, tak, by dziecko mogło naśladować za rodzicem 

   ćwiczenia warg i języka.

4. Które zwierzątka, są przyjaciółmi myszki?

    Wyszukaj zwierzęta, które zostały pokazane na ilustracji (myszka, żaba, żółw), podaj ich nazwy.

   (Pokaz slajdów "Które zwierzęta są przyjaciółmi myszki?")

5. Czym się różnią te zwierzątka?

    Wyszukaj różnice, wypowiadaj zdania z użyciem nazw: żabka, jeżyk, myszka.

    Staraj się poprawnie wymawiać głoski szumiące: sz, ż.

6. Nazwij zwierzęta, zwróć uwagę na poprawne, w miarę możliwości, wypowiadanie głosek szumiących: sz, ż.

   (Pokaz slajdów "Zwierzęta")

9. Poszukaj dwa takie same zwierzątka, nazwij je.

   (Ilustracje do wyszukania elementu różniącego dwa zwierzęta,

   Pokaz slajdów "Odszukaj dwa takie same zwierzątka")

10. Pokoloruj obrazek: wybierz jeden z trzech obrazków do kolorowania, podaj nazwę zwierzątka.

 

(źródło: scholaris)

opis dokumentutypdata

Slajdy "Spotkanie na polanie" do ćwiczenia nr 1

pps16-04-2020[ Pobierz ]
180 kB

Slajdy "Które zwierzęta są przyjaciółmi myszki?" (do ćw. nr 4)

pps16-04-2020[ Pobierz ]
194 kB

Slajdy "Odszukaj dwa takie same zwierzęta" (do ćw. nr 9)

pps16-04-2020[ Pobierz ]
161 kB

Slajdy "Zwierzęta" (do ćw. nr 6)

pps16-04-2020[ Pobierz ]
178 kB

Wyszukaj różnice (do ćw. nr 5)

jpg16-04-2020[ Pobierz ]
1 240 kB

Kolorowanka Myszka

pdf16-04-2020[ Pobierz ]
37 kB

Kolorowanka Żaba

pdf16-04-2020[ Pobierz ]
144 kB

Kolorowanka Żółw

pdf16-04-2020[ Pobierz ]
90 kB
WIELKANOCNE ZABAWY LOGOPEDYCZNE

1. Rozmowa z dziećmi na temat Wielkanocy.

   Ćwiczenia w mówieniu - można poprosić dziecko, by opowiedziało, co widzi na obrazku

   w dowolnej książce lub obrazku wyszukanym na stronie internetowej - obrazek przedstawia Wielkanoc.

   https://eurotest.pl/home/124-zwyczaje-i-swieta.html

   (należy wyszukać suwakiem plansze: Koszyk wielkanocny, śniadanie wielkanocne, śmigus dyngus)

2. Bajka logopedyczna"Wielkanoc".

   W czasie gdy rodzic czyta bajkę, dziecko wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne.

   Zbliża się Wielkanoc. Trwają przygotowania do świąt. Pan Języczek postanawia upiec ciasto.

   Najpierw do miski (robimy z języka „miskę” - przód i boki języka unosimy ku górze,

   tak by na środku powstało wgłębienie) wsypuje mąkę i cukier, dodaje masło (wysuwamy język z ust,

   a potem go chowamy, przesuwając nim po górnej wardze, górnych zębach i podniebieniu).

   Następnie rozbija jaja (otwierając szeroko usta, kilkakrotnie uderzamy czubkiem języka

   w jedno miejsce na podniebieniu).

   Wszystkie składniki miesza („mieszamy składniki” - obracamy językiem w buzi w prawo i w lewo)

   i mocno uciera. Ciasto już się upiekło.

   Pan Języczek właśnie je ozdabia - polewa czekoladą (przesuwamy czubkiem języka po podniebieniu

   w przód, w tył i w bok), obsypuje rodzynkami i orzechami (dotykamy językiem każdego zęba

   najpierw na górze, a potem na dole).

   Pan Języczek robi sałatkę warzywną. Kroi warzywa („kroimy” - wysuwamy język z ust

   i wykonujemy nim szybkie ruchy w kierunku nosa i brody), dodaje majonezu, miesza, a potem próbuje.

   Sałatka jest pyszna (oblizujemy wargi ruchem okrężnym).

   Następnie pan Języczek maluje jaja - powoli wkłada je do kubeczków z barwnikami

   (przesuwamy język po górnej wardze, górnych zębach i podniebieniu).

   Wyciąga pomalowane i dmucha, żeby szybciej wyschły (wdychamy powietrze nosem,

   wydychamy ustami).

   Potem rysuje na jajach wzorki - kropki (dotykamy językiem różnych miejsc na podniebieniu)

   i kółka (oblizujemy wargi ruchem okrężnym).

   Zaplata jeszcze koszyczek wielkanocny (kilkakrotnie dotykamy językiem górnej wargi,

   prawego kącika ust, dolnej wargi i lewego kącika ust) i już wszystko do świąt przygotowane.

   Cieszy się pan Języczek (uśmiechamy się szeroko, nie pokazując zębów), bo może już świętować.

3. Ćwiczenia słownikowe "Co kojarzy się z Wielkonocą?".

   Dziecko nazywa rzeczy przedstawione na obrazkach wyszukanych w internecie lub rzeczy

   w rzeczywistości (palma, zajączek, ciasto, koszyk, baranek, zajączek, kurczak).

   https://www.eprzedszkolaki.pl/karty-pracy/gry-planszowe-gry- podlogowe/2565/memory-wielkanoc

4. Zabawa oddechowa "Kolorowe piórka".

   Dziecko układa piórko na otwartej dłoni przysuniętej do ust.

   Przypominamy o prawidłowym torze oddechowym (wdech nosem, wydech ustami).

   Zadaniem dziecka jest zdmuchnięcie piórka.

   (Piórko można zastąpić paskiem urwanym z chusteczki do nosa.)

5. Zabawa słuchowo - ruchowa „Baranki”'

   Dziecko naśladuje małe baranki spacerujące po łące. Na dźwięk dzwonka  „baranki” zatrzymują się

   i naśladują żucie trawy oraz wykonują ćwiczenie połykania śliny z językiem uniesionym

   do podniebienia i lekko uchylonymi ustami. Zabawę należy powtórzyć kilka razy.

   W ostatniej rundzie zmęczone baranki” kładą się na podłodze i spokojnie oddychają,

   pamiętając o prawidłowym torze oddechowym.   

6. Rysowany wierszyk„Kurczątko”.

   Zabawa polega na ilustrowaniu podczas mówienia tekstu wierszyka odpowiednimi elementami rysunku.

   Kolejność rysowanych elementów powinna być zgodna z wypowiadanym tekstem.

   Kurczątko

   Kurczątko z jajeczka się urodziło…

   Główkę, brzuszek wychyliło. (rysujemy dwa koła: głowa i brzuch)

   Na dwie nóżki wyskoczyło. (rysujemy dwie kreski - nogi)

   Czarne oczka otworzyło, (dorysowujemy oczy)

   Dziobek mały rozchyliło, (dorysowujemy dziób)

   że jest głodne zakwiliło…

 

Na podstawie literatury:

Skorek E. M. "Rysowane wierszyki"

Sprawka R., Graban J. "Logopedyczne zabawy grupowe dla dzieci od 4 do 7 lat"

Tońska-Mrowiec "Języczkowe przygody i inne bajeczki logopedyczne"

 

 

Więcej ciekawych ćwiczeń logopedycznych o tematyce związanej z Wielkanocą

znajdziecie Państwo na stronie:

http://blog.mimowa.pl/index.php/2015/03/wielkanocna-paczka/ 

 

  

opis dokumentutypdata

Wielkanocne domino z głoską sz

pdf05-04-2020[ Pobierz ]
334 kB

Nakarm zajączka - głoska l

pdf05-04-2020[ Pobierz ]
176 kB

Karty do ćwiczeń usprawniających narządy mowy "Żabi Piotruś"

pdf05-04-2020[ Pobierz ]
381 kB
ZABAWY LOGOPEDYCZNE "Na wiejskim podwórku"

TEMAT: PIESEK I JEGO CZWORONOŻNI PRZYJACIELE Z PODWÓRKA.

 

1. Jakie zwierzęta spotkamy na podwórku?

   Oglądanie prezentacji multimedialnej do wiersza B. Galas "Przyjaciele pieska".

2. Ćwiczenia usprawniające.

   a) Ćwiczenia oddechowe.

      - Podskoki zwierzątek: dmuchanie przez słomkę na wskazane zwierzątko: koń podskoczył dwa razy, koza - jeden,

        krowa - jeden, świnka - dwa, baran - trzy, owca - jeden.

        (Statyw z zawieszonymi na nitce szablonami zwierząt)

   b) Ćwiczenia sprawności narządów mowy.

      - Konik - kląskanie językiem: wolno - szybko.

      - Prosiaczek - wyciąganie warg w „ryjek”.

      - Piesek - wysuwanie języka do brody z jednoczesnym krótkim wdechem i wydechem: he, he,

3. Ćwiczenia właściwe.

   a) Jak nazywają się te zwierzęta? - podawanie nazw.

   b) Czyj to głos? - dziecko, słuchając kolejnych odgłosów próbuje pokazać „właściciela” danego głosu na swoim pasku.

   c) Co się pomyliło? - wskazanie części ciała niepasującej do danego zwierzęcia, podanie nazwy właściwego zwierzątka.

      (Prezentacja multimedialna slajdów z obrazkami zwierząt do nazywania.

       Plik dźwiękowy z odgłosami zwierząt (koń, krowa, świnia, pies, koza, owca)

       pasek z sylwetami dla każdego dziecka (do wydrukowania).

       Prezentacja multimedialna Co się pomyliło?)

4. Ćwiczenia kończące.

   a) Zabawa ruchowa "Na wiejskim podwórku".

       Dziecko porusza się zgodnie z rytmem wystukiwanym na bębenku, pustej butelce, garnku, itp.

      (Przedmioty do wystukiwania rytmu, obrazki - Zwierzęta (do wydrukowania).

       Rodzic pokazuje po kolei rysunki (koń, krowa, koza), następnie wystukuje rytm, w jakim dziecko ma naśladować

       dane zwierzę.

 

(Wykorzystano zasoby scholaris.pl, autor: B. Galas)

opis dokumentutypdata

Wiersz o piesku

pdf27-03-2020[ Pobierz ]
65 kB

Ćwiczenia usprawniające

pdf27-03-2020[ Pobierz ]
175 kB

Ćwiczenia oddechowe

pdf27-03-2020[ Pobierz ]
175 kB

Obrazki zwierząt do zabawy z rozróżnianiem odgłosów

pdf27-03-2020[ Pobierz ]
76 kB

Prezentacja "Przyjaciele pieska"

pps27-03-2020[ Pobierz ]
600 kB

Prezentacja "Obrazki zwierząt do nazywania"

pps27-03-2020[ Pobierz ]
1 254 kB

Odgłosy zwierząt

mp327-03-2020[ Pobierz ]
6 514 kB

Prezentacja "Co się pomyliło?"

pps27-03-2020[ Pobierz ]
1 351 kB

Obrazki zwierząt do nazywania

pdf27-03-2020[ Pobierz ]
348 kB
WIOSENNE ZABAWY LOGOPEDYCZNE

 ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE "PTASZKI"

 - Pobudka 

   Dziecko (ptaszek) budzi się ze snu, fruwa (biega na palcach, ręce zgięte, udające skrzydełka, szybkie ruchy

   palcami dłoni).

   Na sygnał (może to być klaśnięcie) ptaszki siadają w gniazdach (przykucanie na położonej apaszce, wyciętym     

   z papieru kole, itp.) Na kolejny sygnał - fruwanie. Powtarzamy kilka razy.

- Ćwierkanie

  Ptaszki siadają w gniazdach i stroją się do śpiewania: ruszają dziobkami (usta ściągnięte, wysunięte do przodu,

  następnie opuszczanie żuchwy i unoszenie jej), płuczą wodą gardła (dźwięk podobny do głoski g), 

  śpiewają: ćwir, ćwir, ćwir.

- Zabawy ptaszków

  Dziecko zgaduje kogo udaje rodzic. Naśladuje on odgłosy różnych przedmiotów, np. zegara (cyk cyk),

  pociągu (cz cz cz), samochodu (wż wż wż) oraz zwierząt (hau hau, miau, itd.), a dziecko zgaduje, co miał na myśli.

- Turlamy jajeczka

  Dziecko - ptaszek turla piłeczkę slalomem między butelkami.

- Układamy do snu

  Dziecko siada w gniazdku i cichutko śpiewa jakąś kołysankę.

 

ĆWICZENIA LOGORYTMICZNE "PRZYSZŁA WIOSNĘ" na podstawie fragmentu wiersza Cz. Janczarskiego 'Roczek"

Dziecko rytmicznie powtarza tekst cicho, głośno, grubym, cienkim głosem, ilustruje ruchem treść wiersza.

Przyszła do nas wiosna                       (dziecko maszeruje po kole))

w kolorowych kwiatach                       (przykuca i naśladuje rośnięcie kwiatów)

Przyleciały ptaki z dalekiego świata      (naśladuje lot ptaków - porusza się po kole, machając rękami)

Dobrze, że jest jest wiosna,                 (klaszcze rytmicznie w ręce)

wiosna cieszy nas                               (obraca się wokół własnej osi, z rękami na biodrach)

Słonko grzeje mocno,                         (wyciąga ręce do góry, macha palcami)

na spacery czas                                 (maszeruje po obwodzie koła).

Zabawy usprawniające motorykę narządów artykulacyjnych

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NARZĄDY MOWY DO WYKONANIA Z DZIECKIEM W DOMU

 

Wskazane jest prowadzenie ćwiczeń przed lustrem, aby dziecko najpierw mogło obserwować wzór prawidłowego

ułożenia narządów artykulacyjnych, a później go naśladować i wykonać samodzielnie.

Poniższe przykłady zabaw stanowią jedynie propozycję do wykorzystania w pracy z dziećmi.

Należy również uwzględnić propozycje i pomysły zabaw wymyślone przez same dzieci.

Ćwicząc narządy artykulacyjne warto stosować naprzemienność ról, gdyż to daje dziecku wiele radości i satysfakcji. 


ZABAWY I ĆWICZENIA WARG I POLICZKÓW
Minki - naśladowanie min: wesołej - płaskie wargi, rozciągnięte od ucha do ucha, uśmiech szeroki,

          smutnej - podkówka z warg, obrażonej - wargi nadęte, zdenerwowanej - wargi wąskie.
Całuski - przesyłanie całusków, wargi wysunięte do przodu, cmokanie.
Rybka - wysuwanie warg do przodu i rozszerzanie na końcu jak u ryb.
Zły pies - naśladowanie złego psa, unoszenie górnej wargi, wyszczerzanie zębów, warczenie psa.
Gorąca zupa - dmuchanie na złożone w kształcie talerza ręce.
Echo - dobitne wymawianie za nauczycielem samogłosek a, o, e, u, y, i
Kotki - dziecko robi pyszczek (wargi do przodu) i przesuwa nim w prawą i w lewą stronę.

          Kotek ma wąsy i nimi porusza (między wargami dziecko trzyma słomkę). Kot ziewa, oblizuje się itp.

Masaż warg - nagryzanie zębami wargi dolnej, potem górnej.
Baloniki - nabranie powietrza i zatrzymanie go w wydętych policzkach, przesuwanie powietrza z jednego policzka

         do drugiego, balon pękł - dziecko palcami uderza w policzki.

Zajęczy pyszczek - wciąganie policzków do jamy ustnej.
Motorek - parskanie wargami, naśladowanie odgłosu motoru, traktora.
Wzywanie pomocy - wyraźne wymawianie samogłosek w parach: e-o -naśladowanie karetki pogotowia,

         i-u - naśladowanie policji, e-u -naśladowanie straży pożarnej.


ZABAWY I ĆWICZENIA JĘZYKA
Kotki - kotek pije mleko (szybkie ruchy języka w przód i w tył, kotek oblizuje się

          (czubek języka okrąża szeroko otwarte wargi).
Zmęczony piesek - dzieci naśladują pieska, który głośno oddycha i język ma mocno wysunięty na brodę.

          Sięgnij jak najdalej - kierowanie języka do nosa, do brody, w prawą i w lewą stronę.

Szczoteczka - język to szczoteczka do zębów, która po kolei czyści zęby górne od strony zewnętrznej i wewnętrznej,

         a następnie zęby dolne z obu stron.

         W trakcie zabawy naśladujemy płukanie buzi wodą - powietrze z jednego policzka przechodzi do drugiego itp.

Język na defiladzie - język maszeruje jak żołnierz: na raz - czubek języka na dolną wargę, 

         na dwa - czubek języka do prawego kącika ust, na trzy - czubek języka na górną wargę, 

         na cztery - czubek języka do lewego kącika ust.
Cyrkowiec - język próbuje wykonać różne sztuczki np.: górkę - czubek języka oparty o dolne zęby,

         środek się wybrzusza, rurkę - przez którą można wdychać lub wydychać powietrze,

         szpilkę - układanie wąskiego języka, wahadełko - przesuwanie językiem do kącików ust w stronę prawą

         i lewą język nie dotyka warg. 

Łyżeczka - unoszenie przodu i boków języka,
Łopatka - wysuwanie płaskiego i szerokiego języka, itp.
Koniki - czubek języka uderza o podniebienie i opada na dół. Raz konik idzie wolno, to biegnie, parska, śmieje się iha, iha.

Żabka - dziecko z talerzyka zbiera płatki kukurydziane za pomocą czubka języka, stara się wyciągnąć długi język,

        jak u żaby.

Język masażysta - czubek języka masuje delikatnie podniebienie, dziąsła na górze i dole,  wargi, policzki od środka,

        próbuje rysować kreseczki, kółeczka.

  

ZABAWY I ĆWICZENIA PODNIEBIENIA MIĘKKIEGO
Zabawa z wykorzystaniem bajeczki logopedycznej „Chory Tomek":

Tomek bardzo źle się czuł i zachorował. Chłopiec był kapryśny, nie chciał jeść, był senny i bardzo kaszlał

(naśladowanie ziewania przy nisko opuszczonej szczęce dolnej, kaszel z językiem daleko wysuniętym do przodu).

Mamusia wezwała pogotowie (eo, eo, au, au,).

Przyjechała pani doktor i zaleciła Tomkowi płukanie gardła, połykanie tabletek, picie syropu (naśladowanie tych czynności)

oraz inhalacje (zaciskanie na przemian dziurek nosa i wolne oddychanie). Chłopiec bardzo zmęczony, ziewa i zasypia.

Podczas spania chrapie (na wdechu i wydechu). Nadmuchiwanie baloników. Puszczanie baniek mydlanych.
Echo - powtarzanie sylab: ka, ko, ke, ku, ky, ki, ką, kę; ak, ok, ek, uk, yk, ik, ąk, ęk; aka, oko, eke, uku, yky, iki;

tak samo z głoską „g".

Głębokie oddychanie ustami przy zaciśniętych nozdrzach.

Głębokie oddychanie nosem przy zamkniętych ustach.


ZABAWY I ĆWICZENIA SZCZĘKI DOLNEJ
Naśladowanie ziewania.
Wąchanie kwiatów - duży wdech nosem i wydech ustami z jednoczesnym wymawianiem głoski aaa (jako zachwyt),

ooo (jako zdziwienie).

Chwytanie górnej wargi dolnymi zębami.
Opuszczanie i unoszenia dolnej szczęki. Wymawianie szerokiego a i przechodzenie do wymawiania a połączonego

z głoską s (aaas).

Ruchy szczęki dolnej w prawo i w lewo przy wargach rozchylonych i zamkniętych.
Głęboki wdech nosem i wydech ustami z jednoczesną wymową głoski a, tak samo z wymową głoski o.

ROZWÓJ MOWY DZIECKA

ROZWÓJ MOWY DZIECKA

 

        Mowa stanowi główne narzędzie komunikacji z otoczeniem. Jest sprawnością, której dziecko uczy się i stale doskonali. W trakcie rozwoju dziecko przyswaja sobie mowę słysząc innych, naśladując ich, powtarza wielokrotnie nazwy przedmiotów z otoczenia, dzięki czemu zapamiętuje je, kojarzy nazwę przedmiotu i jego obraz. To wszystko wpływa na rozumienie mowy.

     W procesie przyswajania mowy ogromną rolę odgrywa słuch (dziecko nabywa umiejętność rozróżniania słyszanych dźwięków oraz korygowania własnej wymowy) oraz poziom intelektualny . Niezbędne do tej umiejętności jest wykształcenie sprawności narządów artykulacyjnych: języka, warg, podniebienia, krtani, gardła, a także płuc. To dzięki ich skoordynowanym ruchom wydobywamy dźwięki zrozumiałe dla otoczenia.

Do rozwoju mowy konieczne jest także stymulowanie dziecka, dostarczanie mu bogatych przeżyć, stwarzających jak najwięcej okazji do mówienia. Nie można zapominać o odpowiedniej atmosferze, zachęcającej dziecko do wypowiadania się - ma wiedzieć, że zostanie wysłuchane i zrozumiane. Mowa jest również powiązana z rozwojem fizycznym dziecka.

Warto zaznaczyć, że rozwój mowy nie przebiega jednakowo u wszystkich dzieci, u jednych szybciej, u innych wolniej.

 

 

W rozwoju mowy dziecka specjaliści wyodrębniają cztery okresy:

 

OKRES MELODII (0-1 rok życia dziecka)

 

        Pierwszym przejawem komunikacji dziecka z otoczeniem jest krzyk. Z czasem niemowlę kojarzy swój krzyk 

z pojawieniem się matki. Nie bójmy się krzyku dziecka - jest on ćwiczeniem narządu oddechowego: wdech - krótki,

wydech - długi, powolny.

   W 2-3 miesiącu życia niemowlę zaczyna wydawać różne dźwięki - nie jest to jeszcze mowa, ale nieświadome 

ćwiczenie narządów artykulacyjnych - dziecko wypowiada samogłoski, spółgłoski, łączy je ze sobą. 

To tzw. głużenie, które występuje również u dzieci niesłyszących. Głużeniu towarzyszą nieskoordynowane ruchy rąk,

nóg, całego ciała.

Niepokoić może przedłużający się okres głużenia, jak również nie odwracanie główki w stronę grzechotki, mówiącej matki

- może to wskazywać na zaburzenia słuchu.

    W 5-7 miesiącu dziecko gaworzy - powtarza dźwięki początkowo odruchowo, potem świadomie.

Dziecko naśladuje dźwięki, które wydało przypadkowo, a także te, zasłyszane z otoczenia. Jest to trening słuchu,

skupienia uwagi, dlatego należy dostarczać dziecku wielu dźwięków. Gaworzą tylko dzieci słyszące.

Dzieci z opóźnionym rozwojem mowy późno przechodzą na etap gaworzenia.

    Z końcem pierwszego roku życia dziecko rozumie mowę dorosłych, spełnia proste polecenia, wypowiada słowa: 

mama, tata, baba, da, am (więcej rozumie niż mówi).

 

   Rozwój mowy w okresie melodii postępuje równolegle z rozwojem fizycznym: fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia główki, gaworzeniu - siadanie, pierwszym słowom - stawanie. Gdy poszczególne okresy przedłużają się o kilka miesięcy, zwykle dziecko wykazuje również opóźnienia w rozwoju ruchowym - później chwyta, siada, chodzi.

 

OKRES WYRAZU (1-2 rok życia dziecka)

 

     W tym okresie należy dawać dziecku okazję do nowych doświadczeń, które stymulują mózg, rozwijając jednocześnie mowę. Można włączać bajki, by słuchało różnorodnych głosów, pokazywać

i nazywać wiele rzeczowników.

Dziecko powinno używać już wszystkich samogłosek (oprócz: ą, ę) oraz spółgłoski: p, b, m, t, d, n, k, ś czasem ć. Pozostałe spółgłoski zastępuje innymi, upraszcza grupy spółgłoskowe - często wymawia tylko pierwszą sylabę lub końcówkę wyrazu.

W tym czasie dziecko wszystko chłonie, więc nie można spieszczać, mówić jego językiem. Gdy dziecko powie am - mama powinna odpowiedzieć Dobrze, zaraz zrobię śniadanie.

Dziecko powinno rozumieć proste polecenia i wykonywać je, znać swoje imię i reagować na nie, pokazywać podstawowe części ciała.

Powodem do niepokoju może także być brak nawiązywania kontaktów z innymi, brak reakcji na mowę innych - dziecko nie reaguje na proste polecenia typu „daj..”, „pokaż …”, może to wskazywać na zaburzenia autystyczne lub niedosłuch.

Pod koniec okresu wyrazu dziecko buduje pierwsze proste zdania, nazywa wszystko, co widzi (głównie swoim językiem, gdyż narządy artykulacyjne nie są jeszcze sprawne).

 

OKRES ZDANIA (2-3 rok życia)

 

        Mowa dziecka jest już doskonalsza, powinno ono wypowiadać głoski: p, pi, b, bi, m, mi, f, fi, w, wi, ś, ź, ć, dź, n, ń, k, ki, g, gi, ch, t, d, l. Pod koniec tego okresu mogą pojawiać się głoski: s, z, c.

Dwulatek zna około 1000 słów, pojawiają się zdania 2-3 wyrazowe. Sprawność narządów artykulacyjnych jest jeszcze niska.

Mowa dziecka 3-letniego powinna być zrozumiała przez otoczenie w 80 %. W tym czasie dziecko zdobywa nowe doświadczenia, styka się z grupą rówieśniczą, poznaje nowe wyrazy, zwroty.

Często w okresie zdania pojawia się tzw. jąkanie kloniczne - dziecko chce dużo mówić, ale język nie jest na tyle sprawny, by to wypowiedzieć, więc zacina się na pierwszej sylabie pierwszego wyrazu. Jąkanie powinno zniknąć do końca 3 roku życia, gdy nie - powód do niepokoju. Gdy pod koniec 3 roku życia dziecko nie wymawia którejkolwiek z samogłosek: a, o, u, e, i, y może to budzić obawy i wskazywać na patologię związaną ze sztywnością języka, spastycznością ust, mięśni narządów artykulacyjnych.

  

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ (3-7 rok życia)

 

          Dziecko zaczyna odróżniać dźwięki: s, z, c, dz od ś, ź, ć, dź.

Dziecko 3-letnie powinno wymawiać wszystkie samogłoski, chociaż może jeszcze zamieniać na o, e na a, i na y. Wymawia spółgłoski: p, pi, b, bi, m, mi, f, fi, w, wi, ś, ź, ć, dź, n, ń, i, k, ki, g, gi, ch, t, d, l, li, j, ł. Trzylatek często zmiękcza głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż i wypowiada je jako: ś, ź, ć, dź, głoskę zamienia na j, l, ł, głoskę zamienia na ch.

Dziecko 4-letnie powinno wymawiać głoski: s, z, c, dz. Pod koniec 4 roku życia może pojawić się r, ale opóźnienie nie powinno jeszcze niepokoić.

Dziecko 5-letnie powinno potrafić już prawidłowo wypowiadać te głoski, choć w mowie spontanicznej - niekoniecznie. Około 4-5 głoski: sz, ż, cz, dż, choć mogą być jeszcze wymawiane jak: s, z, c, dz. Mowa nie jest jeszcze doskonała: wyrazy często są skracane (np. pomidor - midol), głoski poprzestawiane (np. lokomotywa - komolotywa), występują zlepki wyrazów, a także wyrazy tworzone przez dziecko, np. prasowaczka - żelazko.

Między 3 a 5 rokiem życia dziecko zadaje mnóstwo pytań (około 50 dziennie), tworzy niezwykłe opowieści.

Dziecko 6-letnie powinno już prawidłowo artykułować głoski. Wypowiedź powinna być logiczna, poprawna pod względem gramatycznym, składniowym.

Wszystkie umiejętności zdobyte w wieku 3-7 rok życia, dziecko potem doskonali. Często występuje tzw. hiperpoprawność - gdy dziecko uczy się wymowy głoski, np. ż może wypowiadać ją w miejscu z, np. żupa zamiast zupa. Należy wtedy poprawiać dziecko.

Zastępowanie głosek trudniejszych łatwiejszymi, np. sz jako s do 6 roku życia zwykle traktowane jest jako wada rozwojowa i nie podlega terapii. Gdy niewłaściwa artykulacja utrzymuje się po ukończeniu przez dziecko 6 lat - wtedy traktowana jest jako wada wymowy i konieczne jest rozpoczęcie terapii logopedycznej. Wadami wymowy niezależnie od wieku dziecka będą wszelkie nieprawidłowości, np. wsuwanie języka między zęby podczas wymowy głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, n, t, d, wysuwanie języka bokiem między zębami trzonowymi z jednej lub dwóch stron.

 

NAJCZĘŚCIEJ WYSTĘPUJĄCE WADY WYMOWY:

 

SEPLENIENIE

 

      czyli nieprawidłowa wymowa głosek: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, śź, ć, dź. Najczęściej głoski sz, ż, cz, dż wymawiane są jak s, z, c, dz lub ś, ź, ć,dź. Głoski s, z, c, dz mogą być też zmiękczone i wypowiadane jak ś, ź, ć, dź. Seplenienie może mieć kilka odmian, np. międzyzębowe (język wsuwa się między zęby), boczne (powietrze przepływa bokiem).

Do przyczyn zalicza się:

- nieprawidłową budowę narządów mowy

- upośledzenie słuchu

- nieprawidłowy zgryz

- niską sprawność języka, warg

- naśladowanie innych - sepleniących

- niektóre choroby górnych dróg oddechowych

 

Gdy nie występują żadne anomalie, można pomóc dziecku wykonując razem z nim ćwiczenia artykulacyjne (zwracamy uwagę, by dolna szczęka była nieruchoma).

 

Ćwiczenia przygotowujące do mówienia głosek s, z, c, dz:

  • Ściągnij wargi, spróbuj gwizdać.

  • Przy otwartych ustach dotykaj czubkiem języka dolnych zębów - „policz” językiem zęby.

  • Przy otwartych ustach przesuwaj czubek języka po wewnętrznej stronie dolnych zębów (,,umyj” dolne zęby czubkiem języka od wewnątrz).

  • Ułóż szeroki język na dolnej wardze (boki języka dotykają kącików ust) - „wysunięta szufladka”.

  • Rozciągnij wargi i kąciki ust jak w szerokim uśmiechu, zęby miej złączone, ale nie ściskaj ich.

  • Ściągnij wargi - jak ptaszek dziobek, następnie rozciągnij je jak żabka.

  • Wymawiaj na przemian głoski: a, e.

 

Ćwiczenia przygotowujące do mówienia głosek sz, ż, cz, dż:

  • Przy otwartych ustach dotykaj językiem górnych i dolnych zębów - „wiewiórka skacze z gałązki na gałązkę”.

  • Otwórz usta, ułóż szeroki, luźny język na górnych zębach od wewnątrz.

  • Otwórz buzię, obliż czubkiem języka górną i dolną wargę - „kotek oblizuje się po wypiciu mleka”.

  • Umyj językiem górne zęby.

  • Otwórz buzię, dotknij językiem górki za górnymi zębami (wałek dziąsłowy), wypręż go, postaw na baczność, tak jak stoi żołnierz na warcie.

  • Wysuń wargi do przodu i zrób minę, jak mały prosiaczek.

  • Prześlij mamie kilka całusów.

 

RERANIE

 

       czyli nieprawidłowa wymowa głoski jako: l, j, rj. Głoska pojawia się w 4-5 roku życia, ale często dopiero w 6 -7. Reranie także może mieć kilka odmian.

Do przyczyn rerania należą:

- niedostateczna sprawność ruchowa języka

- nieprawidłowa budowa języka: język zbyt duży, zbyt gruby, o zbyt mocnym lub słabym napięciu

  mięśniowym, za krótkie wędzidełko podjęzykowe

- anomalie podniebienia twardego i zgryzu

- naśladowanie nieprawidłowych wzorców.

 

Ćwiczenia przygotowujące do mówienia głoski r:

  • Czubkiem języka dotykaj górki za górnymi zębami (wałek dziąsłowy) - „dzięcioł stuka w korę drzewa”.

  • Wymawiaj na przemian delikatnie i szybko: ,,t”- na zębach, ,,d”- na dziąsłach- przy otwartej buzi i nieruchomej żuchwie.

  • Otwórz buzię, unieś język do górnego wałka dziąsłowego, następnie energicznie opuszczaj go - „język porusza się, jak piłeczka na gumce”.

  • Otwórz buzię i czubkiem języka dotknij podniebienia. Utrzymaj go w tej pozycji przez chwilę i opuść.

  • Przy otwartych ustach przesuwaj czubkiem języka po wewnętrznej stronie górnych zębów- „język myje zęby”.

  • Połóż wąski pasek papieru na czubku języka i spróbuj go zdmuchnąć.

  • Wypychaj językiem policzki - „chomik chowa jedzenie”.

 

BEZDŹWIĘCZNOŚĆ

 

       czyli wymawianie głosek dźwięcznych bez drgań wiązadeł głosowych, np. woda - fota, żaba - szapa, noga - noka, dzieci - cieci.

Przyczyną są zwykle:

- zaburzenia słuchu fonematycznego (dziecko nie różnicuje dźwięków)

- obniżone napięcie mięśniowe - zbyt wiotkie wargi, policzki

- zaburzenia głosu: głos zbyt cichy, bezbarwny

- niedosłuch

- zakłócona praca mięśni wiązadeł głosowych.

 

Ćwiczenia pomocnicze:

  • Słuchowe różnicowanie głosek podobnych, np. co słyszysz na początku słowa półka, a co w słowie bułka?, pokaż obrazek, którego nazwę powiem, np. noc - nos, góra - kura, koza - kosa, budy - buty.

 

NOSOWANIE

 

         Głoski nosowe wymawiane są jak ustne i odwrotnie, mowa jest niezrozumiała, mówienie przez nos.

Przyczyny to:

- niedrożność jamy nosowej, przewlekłe stany kataralne

- przerost trzeciego migdałka, polipy

- skrzywienie przegrody nosowej

- rozszczep podniebienia, krótkie podniebienie.

 

 

KAPPACYZM I GAMMACYZM

 

      czyli nieprawidłowa artykulacja głosek k, g, które są wymawiane jako t, d (np. kot - tot, koło - toło; guma - duma, noga - noda), mogą być także opuszczane (np. zamiast kula - ula ).

Przyczyny:

- nieprawidłowa praca języka.

 

Ćwiczenia przygotowujące do mówienia głosek k, g:

  • Przy otwartych ustach zjeżdżaj czubkiem języka od górnych, przednich zębów po podniebieniu w stronę gardła.

  • Otwórz buzię niezbyt szeroko i połóż płasko język w buzi.

  • Otwórz buzię niezbyt szeroko i oprzyj język o dolne zęby.

  • Przyssij środek języka do podniebienia, mlaskaj środkiem języka.

  • Oprzyj język o dolne zęby, a środek i tył języka unieś do podniebienia.

  • Pij przez słomkę gęste napoje, np. jogurt.

  • Przy otwartych ustach wysuwaj  z buzi i chowaj szeroki, płaski język.

  • Naśladuj płukanie gardła, ziewanie, kaszlanie z językiem wysuniętym na zewnątrz buzi.

 

 

Do prawidłowej artykulacji wszystkich głosek niezbędne są również:

 

ĆWICZENIA ODDECHOWE

      Mają one na celu pogłębienie oddechu,wzmocnienie mięśni oddechowych, wydłużenie fazy wydechowej, uczenie prawidłowego gospodarowania oddechem w czasie mówienia, np.:

- wykonywanie wdechu przez nos, a wydechu przez usta

- unoszenie rąk w górę podczas wdechu, opuszczanie rąk przy wydechu

- wydmuchiwanie baniek mydlanych

- zabawy ze słomką i wodą w szklance (wydmuchiwanie „dołków” w szklance z wodą, wywoływanie

  „bąbelków”, dmuchanie z różnym natężeniem, przez dłuższy i krótszy czas)

- dmuchanie na waciki, piórka, piłeczkę ping - pongową, wiatraczek, postacie wycięte z papieru

  i zawieszone na nitkach

- naśladowanie szumu wiatru: szszszsz...

- chuchanie na zmarznięte ręce: chuuu...

- koszenie trawy: ciach (wdech), ciach (wydech)

- rąbanie drewna: trach (wdech), trach (wydech)

- rąbanie drewna: trach (wdech), trach (wydech).

 

ĆWICZENIA RYTMIZUJĄCE

 

       mają na celu doskonalenie ogólnej motoryki, kształcenie poczucia rytmu, doskonalenie słuchu, np.:

- odtwarzanie usłyszanego rytmu poprzez klaskanie, tupanie, stukanie, granie na instrumentach,

  kląskanie językiem, itp.

- rytmizowanie imion: Ka - sia, To - mek, itd.

- marsz w rytm muzyki lub miarowego uderzania w bębenek

- odtwarzanie rytmu za pomocą rysowania kropek, kółek, kresek itp.

ĆWICZENIA SŁUCHOWE

    Celem ćwiczeń słuchowych jest usprawnianie percepcji słuchowej, kształcenie wrażliwości na dźwięki, kształtowanie i rozwijanie umiejętności odbierania, rozpoznawania oraz naśladowania odgłosów z otoczenia, np.:

- rozpoznawanie dźwięków z otoczenia

- rozpoznawanie dźwięków wytwarzanych (uderzanie pałeczką w różne przedmioty, tworzywo itp.)

- rozpoznawanie i naśladowanie dźwięków wydawanych przez różne instrumenty muzyczne

- różnicowanie i naśladowanie głosów zwierząt

- szukanie ukrytych przedmiotów wydających dźwięki (zegarka, radia, budzika itp.)

- rozpoznawanie po głosie osób.

Wśród tych ćwiczeń są ćwiczenia słuchu fonematycznego, np. dla dzieci młodszych: dzielenie wyrazów na sylaby (ta-ta, ma-ma, itp.), wyszukiwanie wyrazów na daną sylabę; dla dzieci starszych: wyszukiwanie wyrazów rozpoczynających się na daną głoskę, dzielenie prostych wyrazów na głoski, szukanie słów rymujących się.

 

SKUTKI WAD WYMOWY:

Trudności w nauce czytania i pisania: nieprawidłowa budowa zdań, kłopoty z łączeniem liter i głosek, opuszczanie, przestawianie lub dodawanie głosek, sylab, zamienianie wyrazów o podobnym brzmieniu, kłopoty w pisaniu dwuznaków, np. sz, rz, cz, dz, spółgłosek miękkich, np. ś, ć, ź, głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych, np. kiedy napisać a kiedy f, końcówek -ą, -om.

Może wystąpić także lęk przed wypowiadaniem się, unikanie kontaktów z innymi, osłabienie wydolności umysłowej.

WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW:

 

- zwracanie uwagi, czy podczas wymowy dziecko nie wsuwa języka między zęby lub ociera nim o wargę

  (konieczna konsultacja u logopedy)

- mówienie do dziecka językiem dorosłych, unikanie spieszczania, naśladowania mowy dziecka

- leczenie stanów zapalnych uszu, nosa

- zapobieganie wadom zgryzu: oduczenie ssania smoczka po 1 roku życia, zachęcanie do gryzienia

  jabłek, skórki chleba

- słuchanie, co dziecko do nas mówi-dziecko słuchane chętniej mówi

- zwracanie uwagi na wymowę dziecka, ale bez nadmiernego upominania

- nie wymaganie od dziecka, by mówiło głoski, których jeszcze nie jest w stanie wypowiedzieć

  (bo „Kasia ma tyle samo lat i już mówi r”)

- rozwijanie mowy dziecka poprzez czytanie książek, oglądanie ilustracji, rozmowy „przy okazji”,

  np. obserwacje przyrody w czasie spaceru.

 

 

 

Opracowanie: logopeda Wioletta Rejmak

na podstawie literatury:

1. D. Antos, G. Demel, I. Styczek: Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy. Warszawa 1967, WSiP.

2. A. Balejko: Jak usuwać wady wymowy. Porady dla nauczycieli i rodziców. Białystok 1994, Orthdruk.

3. G. Demel: Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. Warszawa 1994,WSiP.

4. A. Sołtys - Chmielowicz: Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka. Kraków 2013, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

 

 

 

 

[ Cookies - info ]Oprogramowanie CMS: DragoN-NogarD © ( www: http://nogard.pl )